30(1) stilus: Alwyn Roux #2

Om die gode te verleer

(na Robert Hass se “After the winds”)

Klik hier vir die PDF-weergawe

 

My vriend se ouer suster se kamermaat se dogter –

dis omtrent die voorskrif wat die digter vir ons gee –

’n stylgids? ’n Drenkeling se reddingsboei?

Pas verbygestap in Brooklyn Mall. ’n Matrikulant

ingeskryf by ‘n privaatskool in Pretoria, ’n mooi meisie,

asblondehare. Ek kon haar doeke omgeruil het.

En die bytmerk in haar nek dit sou haar kêrel wees.

Die drifte wat ons leeg maak en ons leeg maak,

wat ons afmat en ons afmat, en ons oplig en

ons oplig. Altyd bespotlik van die buitekant:

die proponent wat spot dat dansery kan lei

na seks, was nog nie platgeslaan deur gode

of godinne van wie die altare met offerandes

belaai was, met druiwe of olyfbome en blomme

of takke met jong vrugte of swaar koringgerwe,

soos enige ander misterie of krag nie.

Een skemeraand sit my vriend moedeloos

die een sigaret na die ander en rook

terwyl seemeeue oorhoofs krys die buurman

die braairooster met ʼn draadborsel skuur,

heeltyd oor die agtermuur gehoor.

“Ek en sy kom goed oor die weg,” sê hy,

“al werk ons meeste van die tyd.” Waarskynlik

in sy laat dertigs toe. Locum oor naweke, wegneem-

etes by die mall, ‘n krimpende familiekring, sterftes

elke jaar, oorlewendes sy moeder net buite

Potchefstroom, ‘n verlangse neef, ‘n peetkind

wie se verjaarsdag hy bly vergeet.

Nie gewoon het waar, sug, die dinge soos ‘n draaikolk

woel, die deel van jou wat daarteen rebelleer;

die komedie van werk toe gaan en slaap en eet.

Alhoewel hy vir homself kan lag. ‘n Amerikaanse lotery-

kaartjie gekoop een winter vir die uitslag gewag

– hy sou oor die Green Card droom – dit gewen,

maar nie daarmee voortgegaan nie; sy kop geskud,

die e-pos uitgevee, werk toe teruggekeer by die fabriek

waar hy die bestuurder was vir ʼn jaar of twee,

nog ‘n sigaret gerook wat hom altyd sou kalmeer;

dit aangesteek, die eerste rook geruik. “Suid-Afrika,”

het hy gesê, asof die smaak nie uit sy mond kon kry nie.

“Die Here weet,” het hy gesê, “om hier te bly beteken dood.”

’n Hol trom, ’n ongeluide  klok, ’n gedempte nie-klank

wat golf op golf tot by die stomme plek versamel

waar dooies aan die nie-begin tot in die leë arms

van lewendes vergader: die lewendes wat rou en woed

en rou oor die vermiste, altyd-onbewaakte dooies

in kerkhowe of familieplase, van hul versamelde

afwesigheid. ’n Man wil ’n vrou so hê. ’n Mens ’n mens.

Op vier bene af- en uitgehonger, onderdanig. En later –

“Geliefdes, wat doen ons met die bedelaars op

straathoeke? Tande uit, verslonsde klere.

Hoe hul jou glimlaggend nader. Hande vol swere.

Hulle ken geen reëls nie en sal alles steel en so

sou jy as jy een van hulle was.” Die ou hoofstad is altyd

reeds geplunder, die grasvelde verbrand, haweloses

in krotte buite die buurt besig om politici se beloftes

aanstons te verbrand, oor grond, werk, behuising.

Honger: die gelowiges se liggame in wit lakens geklee,

staan in ’n veld op Sondae om hul dank te gee.

Vir Petrus het, dat hy op die see kon loop, nie beteken

dat hy sonder twyfel was, maar sonder voorbehoud.

Hy het sy stem in die moment vertrou; die God,

dit sou hy later leer, was nie die rede waarom hy

die waarheid vir homself kon neem, kon eet of glo,

maar iets anders, sy uitstrekte hand op stormseë.

 

 

Oorspronklike bydrae, deur Alwyn Roux